ریکا مجرد چپون ریکا ریکا جوک

فرهنگ مازندرانی بسیار غنی است که متاسفانه بسیاری از آن ها به فراموشی سپرده شده از جمله اونها اداب و رسوم و جشن هاست.آداب و رسومی مثل نوروز خوانی ، جشن نوروز ماه ، مراسم تیره ماه سیزده ، آیین سنتی 26 عیدماه ، مراسم ورف چال ، شب یلدا ، مراسم بارش باران ، گرفتن ماه و خورشید ، گهواره بندی ، دندان سری کودک ، مراسم ازدواج ، نحوه خواستگاری و ...از جمله ی این هاست .

بازی هایی مثل آغوزکا یا گردو بازی ، چلیک مارکا ، رزین کا ، کل کا .لنگه کا ، کاب در کنک ، ها بورده بورده ، صید سنتی دوما ، سوچلا یا شکار در آبندان ، کشتی لوچو و ... از تفریحات و بازی های محلی مازندران است .

یکی دیگر از این چیز هایی که کم کم فراموش می شود ماه های طبری است . در حال حاظ دیگر این ماه ها فراموش شده به زور در برخی کتاب ها از آن ها یاد می شود . و در برخی نقاط مازندران به طور محدود قدیمی هایی هستند که برای بیان روز و ماه از این اسامی استفاده می کنند.تنها چیز هایی که از این تقویم طبری به جا مانده چند مراسم باشد که از آن ها میتوان به 26 عید ماه وتیره ماه ( لال شو) و... نام برد .

در اینجا برای یادآوری معادل ماه های طبری را با ماه های فارسی آوردیم و امیدواریم مورد توجه شما مخصوصا جوانان قرار بگیره

ارکه ماه = فروردین

دِ ماه = اردیبهشت

وَهمِن ماه = خرداد

عَید ماه = تیر

سیا ماه = مرداد

کرچه ماه = شهریور

هره ماه = مهر

تیره ماه = آبان

مرداله ماه = آذر

شروینه ماه = دی

میره ماه = بهمن

اونه ماه = اسفند

تیره ماه سیزده

تیره ماه سیزده مصادف با سیزده آبان که مراسم مخصوص به خود را دارد .این مراسم کم کم دارد به فراموشی سپرده می شود ولی هم اکنون در بسیاری از روستا ها و شهرستان های البرز این رسم پابرجاست و تقریبا به همون شکل قدیم اجرا میشود ولی در شهر های بزرگ کم کم رو به فراموشی رفته است .

در این شب خانواده ها با دور هم نشستن و درست کردن شیرینی ها و غذا های سنتی مثل پشت زیک ، پیسکنده ، کماج و ...تقریبا مثل شب یلدا شب را جشن می گیرند . نقطه ی هیجان انگیز این شب لال آن است که به همین دلیل به لال شو معروف است.

یکسری از افراد نقش یک انسان لال را بازی کرده و به خانه های دیگران می رفتند . این افراد که متشکل از یک نفر به عنوان لال مار (یعنی مادر لال) یک توره دار و یک یا چند نفر لال که وقتی به یک خانه می رفتند یک لال به داخل خانه رفته و باید همه ی اعضای خانه را با چوبی که در دست داشت می زد و صاحب خانه باید مقداری میوه و آن شیرینی های سنتی به آنها بدهد که توره دار باید این وسایل را در سبد خود بگذارد . سرپرست گروه لال مار است که در کوچه پس کوچه ها به شعر سرایی می پردازد و اهالی را از آمدن لال خبر می دهد و اشعاری مثل اشعار زیر را ذکر می کند

لال بمو لال بمو پینه بزه شلوار بمو پار بورده امسال بمو ...

یکی از مراسم های زیبا که از گذشته مورد توجه وارزش مردمان این محل بود لال شو میباشد که متاسسفاانه در معرض فراموشی قرار گرفته است

مراسم تیر ما سیزده یا لال شو در اخرین ماه پاییزدر ماه های طبری که به ماه« تیر ما» مشهور بود برگزار می شد

این مراسم به این گونه بود قبل از تاریکی یک نفر به عنوان لال که حرف هم نمیزد ویکی به عنوان لال مار بودند زمانی که پاسی از شب گذشته می گذشتد به منزل تک تک ساکنین میرفتند و اشعاری به این شکل میخواندند

لال انه لالگ انه کال کاله بالگ انه حل نوو حلوم نوو

لال لینگ رها نوو لال مار رسوا نو ارزونیه فراونیه

قبل ان از درخت توت چوب های را میگرفتند ودور ان رابا طناب می بستند ومقداری از چوب به همراه لال مار نگهداری می شد وقتی وارد منزل می شدند لال تمام ساکنین خانه را به ارامی با چوب می زد ولال ما ر هم یکی از چوب ها را در پشت بام می انداخت مادر خانه هم رسم سپاس برای اینکه برکت را به خانه ی ایشان اوردهدیه ای مثل دشو حلوا یا جوراب پشمی دستبافت میداد وقتی سپیده ی صبح طلوع میکرد مادر خانه ابتدا با ان چوب گاو را می زد واز طویله بیرون میکرد بعد مرغ ها را بیرون میکرد سپس به درختی که محصول کم میداد می زد تا در سال بعد پر ثمر گرد

یکی از مواردی که قابل توجه می باشد نیت پاک ،صداقت در گفتار ورفتار انان در شکل دهی این مراسم ها تا ثیر شگرف داشت و به گونه ای بود که به واقعیت می پیوست چه زیبا میشود اگر در هدایت این ایین کهن به نسل جدید، ما هم کوشا باشیم.

امیدوارم دوستان عزیز به این فرهنگ ها بیشتر توجه کنند تا این فرهنگ ها هم چنان زنده بمانند و هم چنین همت مسولان را می طلبد که با برنامه های متفاوت می توانند در این امر مثمر ثمر باشند