اشنائی کامل با مازندران


طبرستان، تبرستان، تپورستان یا تپوران به بخشی از سرزمین‌های میان کوه‌های البرز و دریای مازندران اطلاق می‌شده‌است در ابتدا تبری ها در شمال سمنان امروزی زندگی می کردند وبعد از تصرف کامل مازندران محدوده ی آنان وسیعتر شد اما تبرستان بزرگ از لحاظ جغرافیایی شامل استان مازندران و بخش‌هایی از استان گلستان و استان گیلان و شرق و شمال استان تهران و شمال استان سمنان می‌شده‌است در قرن ۸ میلادی حمدالله مستوفی تصویر واضحی از تبرستان بیان میکند که تبرستان شامل هزارجریب و فریم و شهمیرزاد وسوادکوه و فیروزکوه و دماوند بوده است پس از حمله مغولها و انتقال پایتخت از آمل به ساری و مصادف با قرن دهم نام مازندران بر این سرزمین گذاشته شد. تا پیش از آن مازندران سرزمینی نیمه‌اساطیری محسوب می‌شد که در شاهنامه و دیگر حماسه‌ها و اساطیر ایران نامش رفته بود. اما طبرستان همیشه خطه‌ای تاریخی محسوب می‌شده‌است.[۱] موقعیت جغرافیایی این سرزمین که میان کوه و دریا واقع شده بود و دشواری دسترسی، آن را تبدیل به آخرین سنگرهای مقاومت ایرانیان در مقابل مهاجمان خارجی بدل ساخته بود. برای مثال تا بیش از یک سده پس از تازش تازیان بازماندگان ساسانیان در طبرستان با عنوان اسپهبدان طبرستان فرمان می‌راندند. منسوب به طبرستان را طبری می‌خوانند.

روی ادامه مطلب کلیک کنید

ادامه نوشته

آیین شب یلدا

شب یلدا

زبان مازندرانی: گت چله gate chele ، در برخی گویش ها: چله شو chele sho

شب اول زمستان بنا به سنت دیرین همه افراد خانواده دور هم جمع می‌شوند و با خوردن هندوانه ماست و میوه و آجیل سرمای فصل زمستان را از خود دوی می‌کنند اعتقاد بر این است که با خوردن ماست یا هندوانه در شب یلدا، هرگز در زمستان سردشان نخواهد شد. در این شب دختران دم بخت با پوشاندن صورت خود از هفت خانه چیزی می‌گیرند اگر کسی آنها را ندید و نشناخت حتما" به آنچه نیت کرده‌اند خواهند رسید.

استان مازندران

در مازندران شب یلدا بسیار با اهمیت و گرامی داشته می‌شود. در این شب همه مردم به خانه پدر بزرگها و مادر بزرگها رفته و ضمن دور هم نشینی و خواندن فال حافظ و فردوسی خوانی به خوردن تنقلات و میوه جات خصوصا" انار و هندوانه و ازگیل می‌پردازند و با خوردن و نوشیدن و شنیدن صحبتها و داستان‌های بزرگترها شب را به صبح می رسانند و معتقدند که صبح بعد از یلدا روز پیروزی خورشید بر سیاهی و تاریکیها است.

بقیه در ادامه مطلب

ادامه نوشته

آيين‌های عزاداری ماه محرم در مازندران

نگاهی به آيين‌های عزاداری ماه محرم در مازندران

چاپپست الکترونیکی

تكيه‌ها، حسينيه‌ها و مساجد شهرستان‌های استان مازندران در ماه محرم شاهد پرشورترين صحنه‌های عزاداری و نوحه‌خوانی در رثای سرور شهيدان حضرت امام حسين(ع)، سومين ستاره تابناك آسمان امامت و ولايت است.

در دهه اول ماه محرم، اين عزاداری‌ها همه شب با شكوه خاصی بعد از اقامه نماز مغرب و عشا آغاز می‌شود. پس از سخنرانی روحانيون و وعاظ، مراسم سينه زنی و كرب زنی اين مراسم با اطعام گسترده عزاداران و اهالی محل به پايان می‌رسد.

هزينه برپايی اين مراسم مذهبی و اطعام سوگواران و عزاداران حسينی از محل موقوفات و كمك‌های مردمی تأمين و پرداخت می‌شود. مردم استان مازندران همه ساله به مناسبت فرا رسيدن ماه محرم، علاوه بر مراسم سخنرانی و مداحی سنت‌های ويژه خود را اجرا می‌كنند.

مردم مؤمن و سوگوار استان مازندارن غير از مراسم سخنرانی و استفاده از مبلغان، مراسم سينه زنی و زنجيرزنی را در روز و شب‌های محرم در سطح شهر و روستاهای استان با سازماندهی اداره تبليغات اسلامی برگزار می‌كنند.

از جمله مراسم سنتی عزاداری و سوگواری مازندرانی‌ها برگزاری مراسم تعزيه «شبيه خوانی» كه يكی از نمايش‌های معتبر ايرانی با مضامين واقعه كربلا و شهادت امام حسين(ع) است در بيشتر روستاها و شهرها اجرا می‌شود.

از ديگر مراسم مردم عزادار، تشكيل دسته‌های عزاداری و سينه زنی و زنجيرزنی با لباس‌های مختلف همدست در سنين كودكان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان است.

ديگر مراسم سنتی مردم مازندران، حمل گهواره حضرت علی اصغر(ع)، حمل نماد شمربن ذی الجوشن، حمل نماد امام سجاد (ع)، نمايش اسير كردن اهل بيت امام حسين (ع) در قالب اسير كردن ۵۰ تن از كودكان با حالت آه و شيون و شلاق زدن كودكان از سوی دشمنان و نمايش شور و شعف دشمنان و به آتش كشيدن خيمه‌های نمادين كه به صورت مجزا و پشت سرهم و با تزئين لباس‌های مخصوص در سطح روستاهاست.

در كنار مرثيه خوانی، سينه زنی و زنجيرزنی و كرب زنی هيئت‌های عزادار كه كرب شامل دو قطعه كوچك چوبی است كه در كف دستان عزاداران قرار می‌گيرد و با خواندن اشعار مداحان به صورت دو ضرب، سه ضرب و هفت ضرب و چند ضرب به هم كوبيده می‌شود، حكايت از حزن و اندوه است. مراسم ديگری همچون پرده‌خوانی، شامل پارچه‌های پرده‌ای از نقاشی صحنه‌های درگيری ظهر عاشورا و تصاوير سربازان و افراد شركت كننده در نبرد حق عليه باطل و «اشقياء» و «اتقياء» و ظلم و ستمی كه بر امام حسين(ع) و اصحاب با وفايش كه از سوی نقال روايت می‌شود.

محرم، عاشورا و پاسداشت اين نهضت در مازندران از جايگاه ويژه‌ای برخوردار است. ‌هزار و 200 سال قبل مازندران، اسلام را با تشيع آغاز كرد.

تكيه‌ها در مازندران از عمده‌ترين مكان‌های تجمع مردم استان در ماه محرم شمرده می‌شوند تكيه در مازندران مترادف با محله معنا می‌شود كه دارای ساختمان مستقلی است و اين گونه نيست كه مانند مناطق ديگر كشور در چادرها به عزاداری امام حسين(ع) بپردازند.

محوطه‌های جلويی اين تكيه‌ها دارای مكان‌هايی به نام «سقا نفار» است كه دارادی دو طبقه است كه عمدتاً جوانان محل در طبقه دوم آن تجمع می‌كنند و در طبقه اول آن چای و شربت به عزاداران داده می‌شود و سالمندان و ميان‌سالان در تكيه جای می‌گيرند.

مازندران دارای بيشترين حسينيه برای عزاداری امام حسين(ع) در كشور است. در مازندران دو روز پيش از آغاز ماه محرم مردم به پيشواز اين ماه می‌روند، در دو روز اول ماه محرم نيز مردم مازندران برای ورود امام حسين(ع) به كوفه شهرها را چراغانی می‌كنند، اما پس از دو روز وقتی كه ناجوانمردی اهل‌كوفه برايشان آشكار می‌شود، شهرها را سياه‌پوش می‌كنند.

برای دیدن و خواندن کامل مراسم عزاداری در مازندران به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

لال شو یا سیزده تیره ماه

farhang rika

لال شو(laal sho)

 

 سیزدهم تیرماه مازندرانی برابر با سیزده آبان که یکی از آیین های دیرپای ایرانیان است و جشن تیراندازی آرش کمانگیر نیز در همان شب برگزار می گردد

این رسم در شبی انجام میشه که معتقدند آرش کمان گیر تمام شب بدون اینکه با کسی حرف بزند به عبادت مشغول بوده و سحرگاه وقتی تیرش را پرتاب کرده جانش رو از دست داده در این شب پسران جوان صورت خود را می پوشانند و به یاد آرش کلامی به زبان نمی آورند با چوب دستی به در خانه ها می زنند و صاحب خانه میوه و تنقلات به آنها می دهد. در این شب مردم البرز مرکزی شب را همچون شب یلدا دور هم با شعرخوانی و حافظ خوانی و صرف میوه و تنقلات به شادی می گذرانند. زمان: شب 13 آبان شاد باشید

بقیه درادامه مطلب

ادامه نوشته

مراسم محلی خواستگاری تاعروسی در مازندران

farhang rika

 

خواستگاری از دختر توسط اقوام نزدیک داماد صورت می گیرد. بعد از رضایت خانواده عروس فردای آن شب غذا و شیرینی تهیه دیده برای خانواده عروس می فرستند.

 

بقیه را در ادامه مطلب ببینید

ادامه نوشته

مراسم های محلی مازندرانی

farhang rika

 

مازندران از فرهنگ و تمدن بسیار کهن و اصیل آریایی برخوردار است و به دلیل داشتن این تمدن باستانی و دیرینه مراسم‌های باستانی و به دلیل علاقه به دین و مذهب مراسم مذهبی بس با شکوهی در این دیار کهن برگزار می‌گردد، پس از گرویدن مردم آن به اسلام، برخی از مراسم باستانی بسته به فرهنگ مردمان مختلف مازندرانی با آداب اسلامی در آمیخته و بنا بر این شیوه اجرای آن در هر روستا با روستای دیگر متفاوت است

 

به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته

عید مردگان(26عیدماه)

 farhang rika

 جشن عید مردگان جشن غلبه‌ي فريدون بر ضحاک بوده، بعضی اداب ورسوم رایج دران فرستادن حله و پيشکشي براي تازه‌عروسان خانواده، شمع روشن کردن بر مزار اموات پختن غذاهاي محلي و برگزاري کشتي لوچو(كشتي اصيل مازندراني) اين جشن می باشد که به‌طور پراکنده و متفاوت هنوز در بعضی از روستاهای مازندران برگزار میگردد.شب پيش از 26 عيد ماه تبری (26 یا 27 یا 28تیر) به نشانه‌ي پيروزي فريدون بر ضحاک و غلبه‌ي فروغ بر ظلمت ظلم، گون‌ها را آتش مي‌زنند و به شادي و سرور مي‌پردازند. نان‌ها، شيريني‌ها و آش‌هاي محلي از جمله شيربرنج براي رونق مراسم و خيرات بر سر قبور مردگان در شب عيد 26تبری تدارک ديده مي‌شود، در بعضی مناطق برای خیرات اموات در ظهر 26یا27 یا 28تیر ماه که در مناطق مختلف روزش فرق دارد اطعام دهی میکنند و همچنین طی مراسمی قبرستان هر محل از گیا هان حرز پا کسازی میشوند

 

 لطفا به ادامه مطلب بروید

ادامه نوشته