تكيهها، حسينيهها و مساجد شهرستانهای استان مازندران در ماه محرم شاهد پرشورترين صحنههای عزاداری و نوحهخوانی در رثای سرور شهيدان حضرت امام حسين(ع)، سومين ستاره تابناك آسمان امامت و ولايت است.
در دهه اول ماه محرم، اين عزاداریها همه شب با شكوه خاصی بعد از اقامه نماز مغرب و عشا آغاز میشود. پس از سخنرانی روحانيون و وعاظ، مراسم سينه زنی و كرب زنی اين مراسم با اطعام گسترده عزاداران و اهالی محل به پايان میرسد.
هزينه برپايی اين مراسم مذهبی و اطعام سوگواران و عزاداران حسينی از محل موقوفات و كمكهای مردمی تأمين و پرداخت میشود. مردم استان مازندران همه ساله به مناسبت فرا رسيدن ماه محرم، علاوه بر مراسم سخنرانی و مداحی سنتهای ويژه خود را اجرا میكنند.
مردم مؤمن و سوگوار استان مازندارن غير از مراسم سخنرانی و استفاده از مبلغان، مراسم سينه زنی و زنجيرزنی را در روز و شبهای محرم در سطح شهر و روستاهای استان با سازماندهی اداره تبليغات اسلامی برگزار میكنند.
از جمله مراسم سنتی عزاداری و سوگواری مازندرانیها برگزاری مراسم تعزيه «شبيه خوانی» كه يكی از نمايشهای معتبر ايرانی با مضامين واقعه كربلا و شهادت امام حسين(ع) است در بيشتر روستاها و شهرها اجرا میشود.
از ديگر مراسم مردم عزادار، تشكيل دستههای عزاداری و سينه زنی و زنجيرزنی با لباسهای مختلف همدست در سنين كودكان، نوجوانان، جوانان و بزرگسالان است.
ديگر مراسم سنتی مردم مازندران، حمل گهواره حضرت علی اصغر(ع)، حمل نماد شمربن ذی الجوشن، حمل نماد امام سجاد (ع)، نمايش اسير كردن اهل بيت امام حسين (ع) در قالب اسير كردن ۵۰ تن از كودكان با حالت آه و شيون و شلاق زدن كودكان از سوی دشمنان و نمايش شور و شعف دشمنان و به آتش كشيدن خيمههای نمادين كه به صورت مجزا و پشت سرهم و با تزئين لباسهای مخصوص در سطح روستاهاست.
در كنار مرثيه خوانی، سينه زنی و زنجيرزنی و كرب زنی هيئتهای عزادار كه كرب شامل دو قطعه كوچك چوبی است كه در كف دستان عزاداران قرار میگيرد و با خواندن اشعار مداحان به صورت دو ضرب، سه ضرب و هفت ضرب و چند ضرب به هم كوبيده میشود، حكايت از حزن و اندوه است. مراسم ديگری همچون پردهخوانی، شامل پارچههای پردهای از نقاشی صحنههای درگيری ظهر عاشورا و تصاوير سربازان و افراد شركت كننده در نبرد حق عليه باطل و «اشقياء» و «اتقياء» و ظلم و ستمی كه بر امام حسين(ع) و اصحاب با وفايش كه از سوی نقال روايت میشود.
محرم، عاشورا و پاسداشت اين نهضت در مازندران از جايگاه ويژهای برخوردار است. هزار و 200 سال قبل مازندران، اسلام را با تشيع آغاز كرد.
تكيهها در مازندران از عمدهترين مكانهای تجمع مردم استان در ماه محرم شمرده میشوند تكيه در مازندران مترادف با محله معنا میشود كه دارای ساختمان مستقلی است و اين گونه نيست كه مانند مناطق ديگر كشور در چادرها به عزاداری امام حسين(ع) بپردازند.
محوطههای جلويی اين تكيهها دارای مكانهايی به نام «سقا نفار» است كه دارادی دو طبقه است كه عمدتاً جوانان محل در طبقه دوم آن تجمع میكنند و در طبقه اول آن چای و شربت به عزاداران داده میشود و سالمندان و ميانسالان در تكيه جای میگيرند.
مازندران دارای بيشترين حسينيه برای عزاداری امام حسين(ع) در كشور است. در مازندران دو روز پيش از آغاز ماه محرم مردم به پيشواز اين ماه میروند، در دو روز اول ماه محرم نيز مردم مازندران برای ورود امام حسين(ع) به كوفه شهرها را چراغانی میكنند، اما پس از دو روز وقتی كه ناجوانمردی اهلكوفه برايشان آشكار میشود، شهرها را سياهپوش میكنند. برای دیدن و خواندن کامل مراسم عزاداری در مازندران به ادامه مطلب بروید |